2012/09/06

 

   

جنبش غیر متعهدها یا جنبش عدم تعهد در سال 1961 میلادی در اوج جنگ سرد در جهان دوقطبی بین غرب و شرق با هدف وحدت میان کشورهایی که نه در اردوگاه  سوسیالیستی و نه در اردوگاه سرمایه‌داری(امپریالیسم)، قرار داشتند، تشکیل شد. نام جنبش در اغاز تشکیل ان به معنی غیر متعهد بود اما بعدأبه نام کنونی عدم انسلاک تغییر یافت؛  با ختم دوران جنگ سرد، اعضای این جنبش را اکثراً کشورهای در حال توسعه تشکیل می‌دهند.  نخستین  کوشش برای ایجاد همگرایی میان کشورهایی که بعدها به غیرمتعدها معروف شدند، برای نخستین باردر سال 1955 درکنفرانس باندونیک در شهر باندونگ اندونزی  از جانب جواهر لعل نهرو،جمال عبئالناصر واحمد سوکارنو مطرح شد.

در1961 اولین اجلاس سران عدم تعهد با حضورنماینده افغانستان مرحوم محمد داوود مارشال یوسیپ بروز تیتو رهبر یوگسلاوی، قوام نکرومه رهبر غنا ،جمال عبدالناصررییس جمهور مصر، جواهر لعل نهرو نخست وزیر هندو احمد سوکارنو رهبر استقلال اندونزیادر کنفرانسی که در شهر بلگراد در کشور یوگسلاویابرگزار شد ، این سازمان موجودیت خود را اعلام کرد.

جنبش عدم تعهد از هنگام برگذاری نخستین کنفرانس خود د ر بلگراد در سال 1961 تاکنون  یکصدوبیست کشور را متحد نموده است عامل مهمی درگذشته وحال برای ارتباط وپیوندهای همسوگرایی وهموندی شده است . ونقشی بزرگی را درجهت انکشاف وازادی واستقلال سیاسی ،اقتصادی واجتماعی خلقهای کشور های عقب مانده ونو به استقلا ل اسیا ،افریقاوامریکای لاتین وتحکیم استقلال وحق حاکمیت انها،بازی کرده است. ایده این اتحادیه که بعد از جنگ دوم جهانی وشکست فاشیزم درجهان توسط طراحان ان       برای مبارزه علیه سلطه گشایی کشورهای امپریالیستی وغربی با پشتبانی کشورهای انوقت سوسیالیستی درراس اتحادشوری قرار داشت واین جنبش را درهمه دشواری های بوجود اورده شده کمک وپشتبانی مینمود و کشورهای که به پیمانهای وارسا ناتو وسنتو عضویت نداشتند وبمثابه کشورهای غیر متعهد وبیطرف فعال علیه سلطه جوی های کشور های استعماری متشکل وبر بنیاداین مرام بوجو امده بود.

فعالیتهای گوناگون جنبش در راه صلح در مجامع بین المللی با تایید گسترده ای روبرو شد. جنبش عدم تعهد همزیستی مسالمت امیز را قاعدهء کلی وعام مناسبات میان دولتها میداند وبمبارزه علیه مسابقهء تسلیحاتی وخطر هسته ای که جامعه بشری را تهدید میکند ادامه داد. ولی از اغاز این جنبش درفعالیتهای ان  نقاط ضعف وجنبه های اسیب پذیر هم زیاد بود که تا به حال  نیزادامه داردکه از جانب کشورهای خارج از جنبش به نفع سیاستهای خرابکارانه واستبدادی خویش استفاده نموده ومینمایند. خصلت اجتماعی بسیار متنوع کشورهای شرکت کننده بربنیاد پیشرفت اقتصادی وسیاسی انها متفاوت بوده وبرخورد هابه حال وفصل مسائیل حاد بین المللی واختلافات نطر درتعین هدفها ووظایف جنبش از جمله انها است. کشورهای امپریالیستی غربی وارتجاع بمنظور برهم زدن وحدت جنبش ومنحرف ساختن ان ازموضع ضد انها فشار همه جانبه شدیدی به کشورهای غیر متعهد وارد اورده ومی اورند ومیگوشند میان انها نفاق وتفرقه اندازند ومیزان ثمر بخشی اقدامات مشترک انها را کاهش دهند.

برگزاری هریک از مجمع های جنبش توجه همگان را درتمام قاره ها بخود جلب کرده ومیکند، زیرا در این مجمع مسائل مهم واساسی سرنوشت ساز مورد بحث قرار میگیرد، اهداف ومسائل سیاسی ،اجتماعی واقتصادی حاد دنیای کشورهای در حال رشد مورد برررسی قرار میگیرد. سران کشورها ودولتها در این قبیل دیدارها به تصمیمات وبرخورد های جمعی وهم اهنگی میرسند وبرای مسائلی که زندگی وپیشرفت جهان مطرح است، راه حلی پیدا میکنند.

 جنبش درتمام جلسات سران خود همیشه از مسایل که به سرنوشت خلقای جهان که هست و نیست ان مطرح میباشد از انجمله مبارزه مسالمت امیز برای رفع تشنجات بین قدرت  های هستوی از جمله امریکا اتحادشوری وقت وسایر کشورهای توجه مبذول داشته وهمیشه علیه ان فیصله های ارزشمند را به تصویب رسانیده است.

صدای رسای جنبش عدم تعهد از تریبون ملل متحد  به جهانیان  ابلاغ میکردید ومبارزه شدید علیه کاهش بودجه نطامی وجلوگیری  ازتولید سلاحهای هستوی، جلوگیری از گسترش مسابقه تسلیخاتی مطابق به اعلامیه سال 1984 از جانب رهبران کشورهای هندوستان،ارژانتین یونان مکزیک سویدن وتانزانیا حاوی فراخوان خطاب به کشور های هستوی بود که تا تمام فعالیتها دراین زمینه متوقف گردد.

با پایان جنگ سرد و فروپاشی اردوگاه سوسیالیسم کشورهای عضو جنبش عدم تعهد دچار نوعی بی‌هویتی شده و دلیل وجود این جنبش که ایجاد موازنه منفی بین دو ابر قدرت دوران جنگ سرد بود از بین رفته‌است. عده‌ای را تصور بر این است که جنبش عدم تعهد وارث موازین ضد آمریکایی یا همان ضد امپریالیستی است . این در حالیست که بسیاری از تحلیلگران سیاسی  وجودی چنین سازمانی را وابسته به جهان دوقطبی می‌دانند و دلیلی برای ادامه حضور جنبش در صحنه بین‌المللی با معیارها و مختصات دوران جنگ سرد نمی‌بینند۰در حالیکه 120 کشور جهان از جمله ایرانَ که تقریباً بیش از دو سوم اعضای سازمان ملل متحد را تشکیل می‌دهند، عضو جنبش عدم تعهد می‌باشند. هم‌اکنون کشور ایران ریاست دوره‌ای این جنبش را بر عهده دارد. قابل یاداوری است که سران کشورهای عضو جنبش عدم تعهد هر سه  سال یکبار در اجلاسی با همین نام گرد هم می‌آیند. تدویر شانزدهمین جلسه این جنبش در کشور ایران در حال دایر میگردد که وضع کشور های خاور میانه بیشتر از گذشته ها در یک فضای کاملأ جنگی وتجاوز مستقیم به حریم کشورهای این جنبش تحت نام" بهار عربی" بابرااندازی تظاهرات وانقالابهای ساختگی برای سقوط دولتهای که موردعدم اعتمادکشور های قدرتمند جهان هستند  وارزوی تسلط بر منابع اقتصادی وانرژی انهارا دارند،سازماندهی گردیده واقدامات  تروریستی را برای گشتار واواره ساختن هزاران انسان بیگانه وبی دفاع انجام می دهند. وهمچنان فضای جنگ سردو تمام اعیار گرم  بر سر پروگرام هستوی کشور ایران،بین امریکا،اسرائیل وسایر کشورهای غربی ودولت جمهوری اسلامی ایران هر لحظه خطر حمله نظامی به کشور ایران از امکان بدور نیست . عدم موجودیت کشور اتحادشوروی سوسیالیستی راه را به این اهداف شوم ،هموار ساخته و موجودیت جهان  یک قطبی در راس امپریالیزم امریکا  چالشهای جدیدی رادر قبال همه کشور های جهان وبالخصوص کشورهای غیر متعهد بوجوداورده است. وهویت عده از ا عضای این جنبش را از"غیر متهعد" به" متعهدبودن" تبدیل نموده که باعث تحقق اهداف  بازی های سیاسی  کشور های بزرگ امپریالیستی وتامین منافع انها در میان این جنبش گردیده است. مداخلات درکشورهای این جنبش از جمله افغانستان ،عراق، لیبیا وسوریه وسایر کشور های این جنبش حقانیت این امر را ثابت ساخته  وهرروزاین اقدامات مستبدانه دامنهء وی  درمیان کشورهای اعضای این جنبش بالخصوص در خلیج فارس ابعاد وسیع بخود گرفته وگسترش می یابد.

  

بقیه گزیده های مقالات علي رستمي کلیک نماید

 

 

 
 

 

admin@vatandar.at
 
 
 
 مدیر مسوول : انجنیر هما یوسفی
صاحب امتیاز : انجنیرنجیب یوسفی
کليه ی حقوق بر اساس قوانين کپی رايت  محفوظ و متعلق به وطندار می باشد