سایت وطندار       در جستجوی شهر های گمشده              نوشته: دیپلوم انجنیرعمر محسن زاده

 

2012/08/22

 

عتیق شـاهد سـال 1955 عسـیوی در شـهر كابل دیده به جهان گشـوده تحصیلات متوسـطه را در ليسـه غازي و ادامه تحصيلاتش را در پوهنحي اقتصاد پوهنتون كابل تمام كرده و در رشـتهء دیزاین مینیاتور تحت رهنمايي اسـتاد بزرگوار مرحوم روحاني در كورس غلام محمد ميمنه گي اسـاسـات رشـتهء دیزاین مینیاتور را فرا گرفته اسـت. من با محترم عتیق شـاهد مصاحبهء اختصاصی انجام داده ام که توجه صاحب دل خوانده را به آن معطوف میدارم:

رحیم ـ چگونه به هنر کارتون رو آوردید؟

 شاهد ــ ازسـال 1982 به ترسـيم کارتون های سـياسي آغاز کردم من قبل ازينكه كارتون و كاريكاتور را شـروع کنم نقاشی میکردم. هنر کارتون يک کمبود بزرگ در نشـرات داخل کشـور محسـوس ميشـد من علاقه گرفتم تا درين هنر رو آورم.

رحیم ـ آیا به صفت کارتونیسـت با رسـانه های داخل و یا خارج از کشـور همکاری داشـتید و یا دارید؟

شاهد - من با نشـرات مختلف در داخل و خارج از کشـور همکاري دارم.

رحیم ـ از نظر شـما کارتون چه پیامی را به بینده میرسـاند و تبصرهء شـما در مورد جایگاه کارتون در نشـرات و رسـانه ها چیسـت؟

شاهد ـ نخسـت لازم مي بینم تا دو واژه کارتون و کاریکاتور را تعریف كرد:

در نشـرات مختلف آمده اسـت که از قرن 19 ميلادي كاريكاتور به شـيوه خاصي از طراحي اطلاق ميشـد؛ شـيوه اي كه چهرهء افراد بشـكل اغراق آميز و مضحک ترسـيم و مورد توجه هنرمند قرار ميگرفت. تعريفي که امروز از كاريكاتور ارائه ميشـود معادل همان اسـت که از ابتداي پيدايش به اين شـيوه هنري اطلاق ميشـد. در واقع کاريکاتور ترسـيم چهرهء افراد و اشـخاص بشـكل اغراق آميز و نه توهين به كسي صرف جنبه شـوخي را در پي دارد.

كاريكاتوريسـت به هنرمندي گفته ميشـود که چهرهء افراد را به گونه اي مضحک به نمايش ميگذارد.

واژه كارتون همچنان از قرن 19 در مطبوعات جهان رايج گرديد و مجموع چند كاريكاتور كه دارايي مفهوم مشـخص باشـد کارتون گفته ميشـود که اثر پذيري آن نسـبت به مقاله طويل بسـيار زیاد اسـت.در جائي هم آمده اسـت که کارتون و کاریکاتور به قرن 16 از اثر درگيريهاي مذهبي و اختراع صنعت چاپ كه در آن زمان شآبنامه ها و کارتونهاي تکثیري ابزار مناسـبي براي مبارزات سـياسي جناح هاي مختلف محسـوب ميشـدند.

کارتونيسـتها را، تاريخ نگاران تصويري ميدانند، از اين رو كارتونيسـت که با نشـرات و مطبوعات مصروف اند بايد همواره در جريان رويداد ها و حوادث روز قرار گيرند بخصوص در كشـور ما که همه روزه رويداد نو و حوادث دشـوار رخ ميدهد. با وجود اين همه مشـكلات و حوادث که دامنگیر مردم ما اسـت متاسـفانه تعداد انگشـت شـمار اشـخاص در اين بخش از هنر زيبا مصروف کار اند.

رحیم ـ یک کارتونیسـت زمانی که سـوژه ایرا انتخاب میکند علاوه از دقت هنری ایا به نظر شـما مکلفیت دیگری هم دارد؟ اگر دارد چه چیزی می تواند باشـد؟

شاهد ـ زمانی که يک کارتونسـيت اقدام به خلق يک اثر و يا سـوژه ميکند بايد از زواياي مختلف در رابطه به سـوژهء مورد نظر غور نمايد. ديد يک کارتونيسـت با ديد افراد عادي در تفاوت اسـت. سـطح فرهنگ و عنعنات مردم مدنظر گرفته شـود چنانکه ما کارتونهاي را که به پیغمبر اسـلام توهین شـده بود بخاطر داريم.

رحیم ـ چرا در عرصهء هنر کارتون و یا ادیتوریال عدهء انگشـت شـماری از کارتونیسـت های افغان در داخل و خارج از وطن وجود دارند؛ در حالیکه دلچسـپ ترین بخش در جراید، مجلات و در این اواخر در صفحا ت انترنیتی همین بیان طنزی در لابلای تصاویر رسـم شـده اسـت. آیا به نظر شـما کدام دلیل مشـخص در این زمینه وجود داشـته؟

شاهد ـ فکر ميکنم اولياي امور درين زمينه كم توجه اند.

رحیم ـ آیا شـما تا به حال فیلم های کارتونی ( انیمیشـن ) سـاخته اید و یا تصمیم دارید بسـازید؟ زیرا اسـاسـا سـاختن فیلم های انیمشـن کار کارتونیسـت اسـت؟

شاهد ـ کار در مورد انيميشـن را تحت مطالعه دارم بلي اسـاس کار فیلم هاي کارتوني کار کارتونيسـت اسـت.

رحیم ـ آیا نمایشآگاهی از کارتون های تان دایر گردیده؟ چند بار و در کجا؟

شاهد ـ بلي چند بار کار هايم را در کشـورهاي: فرانسـه، روسـيه، كيوبا و سـويس به نمايش گذاشـته ام.

رحیم ـ آیا شـما در مسـابقات کارتونیسـت ها در داخل و خارج از کشـور اشـتراک نموده اید و گاهی هم کار های هنری تان مورد تقدیر قرار گرفته اسـت؟

شاهد ـ در مسـابقات جهاني اشـتراک داشـتم و اکنون هم جريان دارد. چندين جايزه ملي و بين المللي و تقدير نامه هاي بين المللي دارم.

رحیم ـ آیا تصمیم ندارید تا تجربه و اندوخته های هنری تان را با جوانان و نوجوانی که علاقمند هنر کارتون هسـتند و یا تصمیم دارند در این راه گامهای نخسـت را بر دارند قسـمت کنید؟

شاهد ـ تصميم دارم تا اندوخته هاي هنري خود را بشـکل يک مجموعه در آورده و به علاقمندان هنر كارتون به هموطنان عزيز خود ارائه بدارم.

رحیم ـ شـمار دقیق ارایه های هنری تان را از آغازین روز های کار تان، در هنر کارتون تا به امروز، می توانید بگویید؟ و اینکه چه تعداد آن ها اقبال نشـر یافته و چه تعداد هنوز بدسـت نشـر نرسـیده اند؟

شاهد ـ شمار نشر يافته كارهايم مشكل خواهد بود تا بطور دقيق آن را تذکر داد. ولی می توانم عرض کنم که تا کنون در ايام مهاجرت توام با دشـواری هایی که دارد در سـايت اینترنت من حدود اضافه از 500 كارتون و كاريكاتور وجود دارد. و قبلا در کشـور نيز شـمار زيادي از کارتون هايم به چاپ رسـيده اسـت.

رحیم ـ کار کارتونیسـت با سـایر دسـت اندر کاران هنر و ادب متفاوت اسـت زیرا کارتونیسـت با ترسـیم چهره طنزی مشـخص به فرد شـکل عملکرد او را نقادانه به نمایش می گذارد که اکثراً کارتونیسـت ها با واکنش منفی افراد و اشخاص مواجه می گردند اما کتله ای از مردم به کاریکاتور می بینند، بیشـتر به شـکل عملکرد وی معرفت حاصل می کنند و کنایه گونه از صدق دل می خندند. تبصرهء شـما در رابطه به واکنش منفی چهره ایکه در کاریکاتور نقش بسـته اسـت و خنده های کنایه گونهء مردم در برابر کاریکاتور چیسـت ؟

شاهد ـ شـما دقيق ميگويید که کار کارتونيسـت با سـایر اندرکاران هنر متفاوت اسـت زیرا کارتونيسـت با ترسـيم چهرهء اغراق آميز يک شـخص و يا افراد شـيوهء عملکرد آنها را نقادانه به نمايش ميگیرد و بعضاً متاسـفانه با واكنش منفي افراد و اشـخاص مواجه ميگردد.

اين واكنش را ميتوان عدم دانايي تفنگداران و بر داشـت نادرسـت آنها از اين هنر ياد كرد. ما همين اكنون شـاهد همچو واکنش هاي منفي در كشـور هسـتيم که يک عده ژورناليسـت هاي با رسـالت را در زندان مي اندازند و مورد اذيت و آزار قرار مي دهند. ناگزير چنان طرحي از همچو افراد بنمايش گذاشـت تا از اثر خنده هاي كنايه گونه مردم به اصطلاح زير آب و عرق شـده در رفتار و كردار خود تجديد نظر نمايند كه متاسـفانه در شـان تفنگداران ما اين شـايسـتگي وجود ندارد.

در اخير از مقامات ذيصلاح داخل كشـور توقع دارم تا در رشـد و انکشـاف هنر کارتون در افغانسـتان توجه جدي مبذول داشـته و افرادي که دارای اسـتعداد در هر بخشي از هنر هسـتند ياري رسـانند تا باشـد که در وطن ما نيز كارتونيسـتهاي حرفوی ظهور نموده و افتخارات بنام وطن شـان کمائی نمايند.

تشکر

آقای عتیق شاهدا ز شما یک دنیا تشکر که به پرسشهایم پاسخ گفتید .

فضل الرحیم رحیم خبر نگار آزاد .

 

 

 

  بفیه گزیده های مقالات  فضل الرحیم رحیم خبرنگار آزاد کلیک نماید

 

 
 

admin@vatandar.at

 
 مدیر مسوول : انجنیر هما یوسفی
صاحب امتیاز : انجنیرنجیب یوسفی
کليه ی حقوق بر اساس قوانين کپی رايت  محفوظ و متعلق به وطندار می باشد