2013/06/23 

ترانه های  بیلیتیس       و        دو گل آفتابگردان

 

 

 كتاب های را كه می پسندیدم و در دلم چنگ می زدند، دوباره و چند باره از كتابخانۀ مكتب مان به عاریت می گرفتم. كتابخانۀ لیسۀ سلطان كه محوطه اش همزمان، برای سرگرمی دانشجویان در زمان تفریح ، ورزش های بدنی و گرفتن امتحان نیز مورد استفاده قرار می گرفت، درست درمنزل بالای ساختمان موقعیت داشت.

یكی ازین كتاب های دوست داشتنی ام، ترانه های بیلیتیس از شاعرۀ یونان باستان، ترجمۀ شادروان شجاع ا لدین شفا بود. شعر های این كتاب ، سرودۀ دوشیزۀ بنام بیلتیس، چنان زیبا بودند و طبیعی كه فكر میكردی زیر درختی با بیلیتیس یكجا نشسته یی، وقتی وی با چكامه نخ می ریسد.

از آن زمان مدتی گذشت، اما من هنوز دنبال كتاب اصلی اش كه شجاع الدین شفا وی را از روی بساطی در پاریس خریده بود، می گشتم، تا اینكه روزی و روزگاری آنرا در لابلای گرد و غبار كتاب های جای كارم كه می خواستند دورش بیندازند، یافتم. نویسندۀ این كتاب چكامه سرای معروف فرانسه پیر لوئیس Pierre Louys می باشد كه ادعا می كند ترانه های بیلیتیس، به دوشیزۀ قشنگی بنام بیلیتیس كه همزمان با سافو   Sappho شاعرۀ یونان باستان كه میانۀ ۵۵۷ ـ ۶۱۲ پیش از میلاد در منطقۀ میتیلینه  Mytilene  ، مركز اداری و اقتصادی جزیرۀ لیزبوس  Lesbos می زیسته است، تعلق دارد.

ناگفته نباید گذاشت كه واژۀ زنان همجنس گرا ی لیزبیان Lesbian نیز از نام همین جزیره كه سافو در آ نجا عشق زنان به زنان را شاعرانه می ستوده ، سرچشمه گرفته است.

پیر لوئیس كه  در سال ۱۸۷۰ میلادی در بلجیم به دنیا آمد و بتاریخ چهارم ماج جون  ۱۹۲۵ میلادی  در پاریس چشم ازجهان فروبست، كتاب        Les Chansons de Bilitis  را  در سال۱۸۹۴ میلادی در پاریس به چاپ رسانید.

هرچند لوئیس ادعا می كند كه این كتاب را از یونانی به فرانسوی برگردانیده  و برای درست پنداشتن باورش حتی زندگینامۀ جعلی هم برای بیلیتیس نگاشته وجهت صحت بخشیدن مطلب، نقل قول های از سافو را نیز در داخل كتاب گنجانیده است، اما قالب اشعار این نظر را بطور كامل رد می نماید. به نظر زبانشناسان و منتقدان ادبی، ساختار این ترانه ها بیشتر شیوۀ مكتب پارناسی را دارا هستند.

در این سبك ادبی، شیفتگان هنر برای هنر به قالب ، واژه  و قافیۀ چكامه توجه بیشتری مبذول میدارند تا به رسالت شعر و ادبیات.

هم چنینست شعری مشهور بنام رویش دو گل آفتابگردان در اطاق زردرنگ ، كه از سال ها بدینسو در كتب آموزشی بریتانیای كبیر هم راه می یابد، و بر اساس روش بیان وزبان به عنوان نمونۀ از چكامه های  ویلیام بلیك  William Blake ۱۷۵۷ـ ۱۸۲۷ میلادی  نقاش و شاعر سدۀ نوزدهم معروف و تدریس می گردد، از كس دیگری به اثبات می رسد.

این شعر كه بنام  نقاش و چكامه سرای سدۀ نوزدهم بریتانیا ، ویلیام بلیك، در كتاب های تعلیمی  این كشور و چند ایالت اتازونی نیز درج گردیده است، در اصل آفرینش شاعرۀ می باشد امریكایی تبار بنام نانسی ویلارد            Nancy Willard  كه  آنرا به سال ۱۹۸۱ میلادی در دفتر برگزیدۀ اشعارش  تحت عنوان دیداری با ویلیام بلیك به نشر رسانیده است.  

چكامۀ كه به ویلیام بلیك نسبت داده شده بود ازین قرار است:

Two Sunflowers Move in the Yellow Room

by William Blake

 

 

Ah, William, were weary of weather,

said the sunflowers, shining with dew.

Our traveling habits have tired us.

Can you give us a room with a view?

 

They arranged themselves at the window

and counted the steps of the sun,

and they both took root in the carpet

where the topaz tortoises run.

 

رویش دو گل آفتابگردان در اطاق زردرنگ

 

اثر ویلیام بلیك

 

"آه ویلیام، آب و هوای اینجا دلزده مان كرده"

آفتاب گردان به  شبنمی، تابان چنین گفت

"سفرهای زیاد، خسته مان نموده

میتوانی اطاقی با منظره هدیه مان بدهی؟ "

 

آنها كنار پنجره قرار گذاشتند

و گل، گام های آفتاب را پیمود

و هر دو در فرش خانه ریشه بافتند

آنجا که نقش مرجانی سنگ پشت ها می تند

اطاق زردرنگ، مرجان و سنگ پشت در این شعر به ترتیب سمبول های هستند از محل جرم و جنایت، قدامت و اصالت و صبر و حوصله.

و پیر لویس را با وجود سرودن ترانه های بیلیتیس در زیبایی تمام، تصور اینكه چنین دوشیزۀ شاید هرگز نمی زیسته است و تنها ساخته و پرداختۀ او باشد، هنوز هم نتوانسته ام بیاد فراموشی بسپارم .

 آری، بیلیتیس ، این مه سیمای یونانی، زیر نهالی از زیتون چه زیبا با نخ چكامه می تنید!!! 

برای نگاشتن این مطلب ازین چهار مأخذ نیز بهره برده شده است:

Pierre Louys,Les Chansons de Bilitis,Traduites du grec,Albin Michel Editeur,22,rue Huyghens,22-Paris,September 1932

School librarian puts the world straight on fake William Blake poem,The independent, Thursday20 June 2013,Richard Garner

A visit to william Blakes Inn, Nancy, Willard,Harcourt Brace,USA,1981

Oracle ThintQuest,Education Foundation,Personification Classics,two Sunflowers move in the Yellow room,William Blake

پایان

  

 

 

 

 
 

 

admin@vatandar.at
 
 
 
 مدیر مسوول : انجنیر هما یوسفی
صاحب امتیاز : انجنیرنجیب یوسفی
کليه ی حقوق بر اساس قوانين کپی رايت  محفوظ و متعلق به وطندار می باشد