2013/07/08

ترانه های  بیلیتیس       و        دو گل آفتابگردان

نبرد های فرهنگ ستیز بیدادگر، آرمان های سیاستمداران ستمكار و نابسامانی های طبیعت روزگاراغلب موجب شده اند تا میلیون ها انسان بمیرند، به قتل برسند و یا آواره گردند و شمار گورستان های بی نام و نشان باز هم افزونی بیابد و بیشتر بشود.

ساختن زمینۀ مساعد همیشه در پیشاپیش آمادگی ها جهت افروختن جنگ و به دولت رسیدن یا بر اریکۀ قدرت ماندن سركوبگران قرار داشته است. برای این منظوراز همۀ ابزاری كه بتوانند وجدان آگاه و بیدار مردم را از پای درآورند، بهره  برداری بعمل آمده است. ویرانگران، شیفتگان مقام واهداف دور ازدرك نیاز جامعه باور ها، منطقه گرایی ها، زبان، تبار و ملت را اغلب در گام های نخستین بمنظور تحقق مقاصد بشرستیز شان مورد سوء استفادۀ خویش قرار داده اند.

روشنفكران و فرهیختگانی نه چندان کم، بنابر دلایلی همچون آرمانگرایی و كسب جایگاه، خویشتن و هنر خود را در خدمت فرمانروایان احساساتی، عقده یی و مستبدی گذاشتند  كه به خوبی از تأثیر و نفوذ وسیله های تبلیغاتی مردم فریب آگاهی داشته اند.

برای رسیدن به این هدف داشته ها وغنای فرهنگی انسان های یك جامعه به غارت برده شده است، كتابخانه ها سوخته و یا در آب غرق گردیده اند.

 بربادی و نابودی هر پدیدۀ فرهنگی كه به زعم چنین قد رتمداران و قلم بدستان شان می توانست مانع عملكرد و سد راه  آنها بشود و یا خلاف خواسته ها و مقاصد شان باشد، زیر نام هنر مبتذل یا فاسد، توجیه و"مدلل" گردید.

بدینگونه نوعی از ادبیات توجیهی   The Literature Of Justification یا Rechtfertigungsliteratur   به خود شكل گرفت تا نابرابری ها و ددمنشی ها را دریك جامعۀ بشری و فرهنگ دیرینۀ آنها  نیكو بنمایاند.

 جهان فرهنگ و ادبیات معاصر به ویژه  در زمان اقتدار نازی ها  در آلمان با این نوع از ادبیات توجیهی سر و كار داشته است. قلم بدستان فاشیسم ، با بهره برداری از گذشتۀ دیرینۀ تباری كه  آریایی به وی گفته اند،  اندیشۀ برتری نژادی  خود را تبلیغ نمودند و گسترش بخشیدند. آنها حتی كتاب مقدس انجیل و ” چنین  گفت زردشت”  اثر نیچه را  برای اثبات این  پندار مورد سوء استفاده قرار دادند ومیخكوبی انسان و انسانیت را توسط "ابر مرد" های "روئین تن" به فال نیك گرفتند.

شاعر و داستان نویس جوزف واینهیبر Josef Weinheber، نویسنده و شاعر هیریبرت مینسیل  Herybert Menzel  نویسنده، پزشك وشاعرگوتفرید بین Gottfried Benn و چكامه سرای معروف امریكایی تبار ازرا پوند Ezra Pound از شمار فرهنگیانی هستند كه  با یاری قلم خویش، برای مدت دست كم یك دهه ، قتل انسان توسط انسان را توجیه نمودند و نیكو پنداشتند.

 بر مبنای همین اندیشۀ برتری تباری تحریم گسترش، تصاحب و مطالعۀ کتاب های فرهیختگان جهان ادبیات از سوی نویسندگان و شاعران نازی و پیروان هیتلر توجیه وخجسته بیان شد.

 در فهرست نام های نویسندگان و شاعران بطور رسمی ممنوع  اعلان شدۀ كه به دلیل تبار و دگراندیشی نشر، پخش و چاپ آثار آنها را غدغن ساختند و در آتش افروختند از جمله رومان رولان Romain Rolland ،  شتیفان سوایگ  Stefan Zweig ، هاینریش مان Heinrich Mann ،  توماس مان Thomas Mann ، فرانس كافكا Franz Kafka ، كورت توخولسكیKurt Tucholsky ، آندره ژید Andrè Gide وهاینریش هاینه  Heinrich Heine نیزجای گرفتند.

فرهنگ بشریت پیشتر ازین ، زمان تصرف زمین و دارایی سرخ پوستان توسط سپید پوستان اروپایی و كشتار مردم بی گناه در منطقه هم شاهد ادبیات توجیهی  بوده است.

نویسندگانی همچونWashington  Irving واشنگتن اروینگ  ۱۷۸۳ـ۱۸۵۹ میلادی ، معروف به پدر داستان های كوتاه امریكایی ، پرده از روی جنایات بشر ستیز برداشتند . وی در كتابA History Of New York تاریخ نیویورك   تصرف سرزمین های انسان های بومی آن دیار را بدون توجیه  دانست و ددمنشانه قلمداد نمود.  

پیش از ویWilliam Penn ویلیام پین ۱۶۴۴ـ۱۷۱۸ میلادی، در آثارش مدافع حقوق سرخ پوستان در بخش های از امریكا گردید و تا پایان زندگی مانع هر گونه توجیه كشتار و غصب و غارت  این مردم توسط اروپائیان شد .

میوۀ انزوا  Some Fruits of Solitude in Reflection And Maxims و آزادی معنوی حقیقی  True Spiritual Liberty از آثار معروف اویند.

  James Smith Mortoonجیمس سمیت مورتون  نویسنده و پژوهشگر معروف امریكایی ۱۹۱۹ـ ۲۰۱۲ میلادی، مجموعه مقاله های را كه بنیاد ادبیات توجیهی  در امریكا شمرده می شوند ،زیر نام

 Seventeenth-century America:  essays in colonial history "سدۀ هفدهم امریكا: مجموعه مقاله ها در بارۀ تاریخ استعمار" به سال ۱۹۵۲ میلادی به نشر رسانید. درین  اثر هم نوشته های توجیه ستم و تصرف مال و سرزمین مردم بومی دیار سرخپوستان  گرد آوری گردیده است و هم  مقاله ها ی كه در مورد افشای بدون توجیه كردار بشر ستیز مهاجمان نو به دولت رسیده پیش از آن چاپ  و پخش شده بودند . اثر دیگری كه  پاسخ  های توجیهی را به قانونی بودن تهاجم اروپایی ها در سرزمین بومیان امریكایی، پایبندی این استعمار بر مبانی مسیحیت، عظمت طلبی سپید پوستان در برابر مردم اصلی امریكا و ارائۀ دلیل برای سركوبی و فرمانبرداری آنان جمع آوری نموده است ، كتابی می باشد زیر عنوان قانون ملت ها و جهان نو The Law of Nations and the New World از اولیو پاتریسیا دیكاسن   Olive Patricia Dickason ۱۹۲۰ ـ  ۲۰۱۱ میلادی، نویسنده و تاریخدان كانادایی و یكی از چهره های سرشناس پژوهش در بارۀ فرهنگ و گذشتۀ مردم بومی این سرزمین .

بعد از ختم جنگ جهانی دوم، ازرا پوند دستگیر و در قفسی اسیر به نمایش گذاشته شد. دادگاه، تنها به دلیل بیماری روانی او، از حكم اعدامش صرف نظر نمود. ازرا پوند  دوازده سال را در تیمارستانی نزدیك واشنگتن سپری نمود تا اینكه در پی تلاش های زیاد ارنست همینگوی  نویسندۀ  آثاری همانند ناقوس ها برای که بصدا در می آید و پیرمرد و دریا رهایش ساختند.

Hans Friedrich Blunckهانس فریدریش بلونك   ، داستان نویسی كه تا اخیر عمرش در سال  ۱۹۶۱ میلادی مبلغ  فاشیسم و پیروان آن باقی ماند، از سوی كمیسیون  نازی زدایی به عنوان دنباله رو فاشیسم ، تنها به پرداخت جریمۀ نقدی محكوم شد، Herbert Böhmeهربرت بوهمه  نویسنده و شاعر مداح هیتلر، كه به عنوان جنگ افروز تا اوایل ۱۹۴۷میلادی در اسارت بسر برد، پس از رهایی  همچنان تا زمان مرگش در سال  ۱۹۷۱ میلادی  از گسترش اندیشۀ  فاشیسم دست نكشید وHanns Johst  هانس یوست  نمایشنامه نگار و داستان نویسی كه پس از ختم جنگ دوم جهانی نخست به عنوان دنباله رو و بعداً مجرم عمده  به سه و نیم سال كار شاقه محكوم گردید و پس از رهایی هرگز نتوانست دیگر تا پایان عمرش در سال ۱۹۷۸میلادی  به چاپ آثارش  موفق گردد از شمار فرهنگیانی هستند كه رسالت خویش را گسترش اندیشۀ انسان ستیزی و برتری تباری برگزیده بودند.

  ما باز هم در حوزۀ فرهنگی زبان آلمانی پس از پایان جنگ دوم جهانی به نوشته ها و آثاری مواجه می گردیم كه آنها را  نیز ادبیات توجیهی نام گذاشته اند. در این نوع هنر تلاش ورزیده شده است تا فعالیت های فرهنگی به سود نازی ها  و حتی بعضی از جنایات صورت گرفته  توسط فاشیسم  توجیه گردد. عدۀ برای توجیه زندگی ادبی گذشتۀ خویش، شرایط اجتماعی و فردی را بهانه نمودند و برخی هم كه می كوشیدند در برابر دیگران صادق جلوه كنند، آرمان های وطنپرستانه و ملت گرایانه  را با درنظرداشت احساس حقارتی كه پس از ختم جنگ جهانی اول و شكست آلمان  به مردم این سرزمین دست داده بود، دلیل اصلی پیروی از نظام فاشیستی حاكم در میهن خود قلمداد كردند.

بخشی ازین قلم بدستان پس از اعتراف و اظهار پشیمانی، دوباره چیز نوشتند، خواننده داشتند و به مال، منال و مقام دست یافتند. لكۀ پلشتی آن دوران ، از دامن آثار و زندگی آنها اما، نمیتوانست هرگز پاك بشود.اغلب كسانی كه لب فرو بستند و سكوت را برگزیدند، دست کم از زمان برملا شدن اثر و یا زندگینامۀ خویش، در انزوای فرهنگی تبعیدی بسر بردند تا اینكه جان به جان آفرین سپردند. حساب آنهای را كه از تاریخ نیاموختند و بر راستی باور و اندیشۀ هیتلری مآبانه، همچنان پایبند ماندند، از آنانیكه پس ازسپری شدن سالها ، بنا بر دلایل گوناگون، مجبور به اعتراف وابستگی گذشتۀ خویش به حزب ناسیونال سوسیالیسم آلمان  گشتند، با درنظرداشت ابراز تأسف و كارهای فرهنگی آنها پس از شكست فاشیسم،  باید جدا تلقی بنمود .

 

 

 در نگاشتن این مطلب از سه اثر زیر نیز بهره برداری شده است:

1- Literatur unterm Hakenkreuz, Ernst Loewy,Fischer Bücherei, Frankfurt am Main und Hamburg, September 1969

2- Schriftsteller vor Gericht, Jörg-Dieter Kogel, Suhrkamp taschenbuch, Erste Auflage, Frankfurt am Main,1996

3- Literatur und Ästhetik des deutschen Faschismus, Günter Hartung, Akademie Verlag Berlin, DDR, 1983

پایان

  

 

 

 

 
 

 

admin@vatandar.at
 
 
 
 مدیر مسوول : انجنیر هما یوسفی
صاحب امتیاز : انجنیرنجیب یوسفی
کليه ی حقوق بر اساس قوانين کپی رايت  محفوظ و متعلق به «وطندار» می باشد