2013/10/27

 یادی ازمارسل رایش رانیسكیMarcel Reich-Ranick i جیلانی لبیب

اینك مارسل رایش رانیسكی دیگر در میان ما نیست.

آری او چشم ازین جهان پوشیده است. دیگر مارسل رایش كه بی محابا و رك و راست دلایلش را جهت پسند یا نكوهش كتابی با دیگران تقسیم می نمود، دیده ازین گیتی فرو بسته است.

دیگر رانیسكی كه وزنۀ سخنش می توانست اثرنویسندۀ را در ترازوی سنجش یابی بخش فرهنگی فرانكفورتر الگیماینه Frankfurter Allgemeine ،  روزنامۀ كه بیش از دو دهه مسؤول بخش فرهنگی اش بود ، ارزشی قایل بشود، نقدی نخواهد نگاشت .

 دیگر مارسل رایش رانیسكی كه تپش قلبش، سرشاری روح و روانش ، زندگی او و دار وندار وی همه و همه تا نفس واپسین  وقف و نثار محبت و عشق به ادبیات جهان و زبان آلمانی گردیده  بود ، كتاب های سره را از ناپسند  با شور و هیجانی عاشقانه  درآثاری همچون نكوهش های محض  Lauter Verrisse، تقریظ های محض Lauter Lobreden ،Die Anwälte der Literatur نمایندگان ادبیات، تنها بیماران شدید Lauter schwierige Patienten و پاسخ Entgegnung   جدا  نمی نماید .اینك دیگرپیشوای نقد ادبی در حوزۀ فرهنگی زبان و ادبیات آلمانی  در میان ما نیست.اوجهان فانی را وداع گفته است.

آری، رانیسكی كه با برنامه های تلویزیونی همانند  قهوه سرای ادبیات  Das Literarische Kaffeehaus،  دمی با رایش رانیسكی Reich- Ranicki Solo و ادبیات در حلقۀ چهار

literarische Quartett   Das نقد ادبی را میان جامعه برد، مردم پسند گردانید و بدین وسیله بر گروه كتاب خوان بینندگانش تآثیر پذیر شد، ازین دیار رخت بربسته است.

  اوبود كه بدون هرگزكسب مقامی علمی، به دریافت درجۀ  دكترای افتخاری از دانشگاه های معتبر کشور های ٱلمان، هالند واسرائیل  به شمول یونیورسیتی اوپسالا  Uppsala در سویدن نایل گشت، در دانشكده های نامدار ایالات متحدۀ امریکا،  سویدن  و آلمان  به عنوان پروفیسور درس می داد واكادمی تفویض جایزۀ نوبل ادبیات  با وی مشوره می كرد. او بود كه جسورانه همۀ نویسندگانی را همچون كریستا وولف  Christa Wolf  كه در برابر رژیم های خفقان و سانسور سكوت را برگزیده بودند،  به باد انتقاد گرفت و به گونۀ خدمتگذار و همكارغیر مستقیم چنین دولت ها تلقی نمود.

او بود كه یكبار بانگاشتن نقد ادبی برای رومان Ein weites Feld  عرصۀ فراخ  اثر گونتر گراس   Günter Grass ، جهان نقد ادبی حوزۀ فرهنگی زبان آلمانی و فراسویش را مدت ها  مورد مناقشه قرار داد و برای سالیان درازی رابطۀ خود را با گونترگراس وشماری از دوستدارانش تیره  وتار ساخت و بازهموبود كه این نویسنده را برای رومان طبل حلبی وی به كمیتۀ تفویض جایزۀ نوبل ادبیات موفقانه پیشنهاد نمود

مارسل رایش بتاریخ دوم ماه جون ۱۹۲۰ میلادی از مادری آلمانی تبار و پدری یهودی در شهرولوسلاویك  Włocławek  كشور پولند چشم به دنیا گشود، در برلین به مدرسه رفت، با خانواده اش توسط رژیم نازی آلمان به پولند و به حصار وارشاو نقل مسكن گردید، پس از جنگ دوم جهانی برای مدتی به عضویت حزب كمونیست پولند در آمد، برای اینكه نام پدری وی رایش  Reich تداعی كنندۀ آلمان ها نشود، زیر نام مارسلی رانیسكی Marceli Ranicki  معاون قنسول این كشوردر بریتانیا شد، سپس از گذشته اش برید،  به آلمان مهاجرت كرد و به عنوان منتقد ادبی روزنامۀ  فرانكفورتر الگیماینه  تا پایان حیات كاری خود اجرای وظیفه نمود.مارسل رایش رانیسكی بتاریخ هیژدهم سپتامبر سال ۲۰۱۳ میلادی به عمر ۹۳ سالگی زندگی را بدرود گفت ، علت مرگش را در یكی از خانه های سالمندانِ شهر فرانكفورت ، بیماری سرطانی كه وی مدتی پیش به آن مبتلا گشته بود، اعلام داشتند.

مارسل رایش رانیسكی بتاریخ بیست و هفتم جنوری ۲۰۱۲ میلادی  طی ایراد بیانیۀ معروفش با عنوان” یك روز از زندگی من”  به مناسبت روز یاد بود قربانیان نازی ها، در پارلمان آلمان چنین گفت:

در سال  ۱۹۳۸ میلادی از برلین به وارشاو نقل مكان گردیدم. در بهار ۱۹۴۲ میلادی به عنوان بهترین نامه نگار و برگردان توسط هوفله Höfle مسؤول عملیات راه حل نهایی جهت نابودی یهودیان،  جهت نگاشتن صورت جلسه ها  برگزیده شدم.

در  صورت جلسۀ تاریخ ۲۲  جولای ۱۹۴۲ میلادی چنین نگاشتم:

همۀ یهودیان بدون درنظرداشت جنسیت و عمر به شرق نقل مسكن می گردند”  و هر كسی كه سر ازین فرمان باز زند”تیرباران می شود

درین دستور آمده بود كه  افراد مشخصی ازیهودیان به شمول زنان وكودكان خویش ازین قاعده استثنایند و من بایستی با توسیا Tosia  درهمان روز پیوند زناشویی را می بستم  تا از مرگی كه خودم فرمانش را به زبان آلمانی از صورت مجلس با دستم نوشته و به زبان پولندی برگردانیده بودم نجات بدهم، زیرا یك روز بعد شش هزار یهودی “ نقل مسكن گردیدند” .

 شمار نقل مسكن شده گان حصار وارشاو ، روزانه به شش تا هفت هزار تن می رسید.انتقال مسكنی كه پیش از ظهر روز ۲۲  جولای ۱۹۴۲ از وارشاو به سوی كوره های آدمسوزی تریبلینكا           Treblinka  آغاز شد تا وسط ماه سپتامبر همچنان ادامه یافت.آنچه تغییر محل اقامت نامیده می شد، چیز دیگری نبود سوای ترك مسكن: هجرت از وارشاو .

این عمل تنها یك هدف را به دنبال داشت و یك مقصود را پی می گرفت: مرگ را می آفرید.

برای نگاشتن مطلب  به ویژه ازین هفت اثر بهره برده ام:

Marcel Reich-Ranicki, Die Anwälte der Literatur, DVA, München 1994

Marcel Reich-Ranicki, Der doppelte Boden, Ein Gespräch mit Peter von Matt, Ammann, Zürich 1992

Marcel Reich-Ranicki, Entgegnung, Zur deutschen Literatur der siebziger Jahre, DVA, München 1981

Marcel Reich-Ranicki, Lauter Lobreden, DVA 1985

Marcel Reich-Ranicki, Lauter Verrisse, Piper, München 1970

Marcel Reich-Ranicki,Lauter schwierige Patienten, Gespräche mit Peter Voß  über Schriftsteller des 20. Jahrhunderts, List Verlag, München 2003.

2012 – Marcel Reich-Ranicki, Rede zum Tag des Gedenkens an die Opfer des Nationalsozialismus, FAZ

پایان

  

 

 

 

 
 

 

admin@vatandar.at
 
 
 
 مدیر مسوول : انجنیر هما یوسفی
صاحب امتیاز : انجنیرنجیب یوسفی
کليه ی حقوق بر اساس قوانين کپی رايت  محفوظ و متعلق به «وطندار» می باشد