2012/05/05

اصل این نوشته، مضمون برنامه یی بود که ازطرف تلویزیون دویچه وله DW-TV  دردسترس شبکه های تلویزیونی افغانستان قرار گرفت. بدینوسیله جهت اجازۀ پخش آن در رسانه های دیگر، از تلویزیون دویچه وله ابراز امتنان می گردد.

   

تا اوایل سدۀ بیستم، خط آهن در جمهوری خلق چین به عنوان وسیلۀ مواصلاتی نقش چندانی نداشت. زمانی که مائوتسه دون رهبر انقلاب این سرزمین در سال  ۱۹۴۹میلادی به قدرت آمد، درین کشور پهناور با مساحت  تقریباً ده میلیون کیلومتر مربع، حتی ده هزار کیلومتر ریل آهن هم احداث نشده بود.

شبکۀ خط آهنِ امروزچین، شش برابرآن زمان می باشد و به بیشتر از ۶۲هزار کیلومتر می رسد.

مردمِ چین آن لوکوموتیف های پُرسر وصدای را که حین گذر با بخارهای خویش در سراسر این کشور از خود  رد واثری  بجا می گذارند، اژدرهای بخاری می نامند.  یک دهه پیش در سراسر خط آهنِ چین تقریباً ده هزار لوکوموتیف بخاری بکار گماشته شده بودند. اگرچه درین میان تعداد آنها به مراتب کمتر شده است، با وجود آن  امروز نیزعدم موجودیت این اژدرهای بخاری درچین غیر قابل تصور بنظر می رسد.

مقامات ادارۀ خط آهن درچین برنامه های بلند پروازانۀ را مد نظر دارند و می خواهند با قطار های عصری، این ارتباط مواصلاتی را جذاب تر گردانند. اما چنین واگون های مسافربریِ راحتبخش، استثنايی اند. چین که با بیشتراز ۱٫۳۴میلیارد نفوسش، پُرجمعیت ترین کشور جهان می باشد، به انجام تقاضاهای روبه افزایشِ خطوط مواصلاتی برای افراد و اموال هنوز مجهز نیست. تنها ۱۵ درصد خطوط آهن دارای برق اند و ریل آهن و قطار ها به میزان زیادی نیاز به ترمیم و تجهیزات دارند.

ادارۀ خطوط آهن چین می خواست تا سال ۲۰۰۰ میلادی، استفاده از قطارهای بخاری را در خطوط آهن  با تعویض زریعۀ لوکوموتیف های دیزلی و قطارهای برقی کاملاً  از بین ببرد. این هدف اما زیاد ناممکن از آب درآمد.

در هرصورت، از ماشین هایِ بخاریِ مستحکم  و مطمئن اغلب در حمل و نقل اموال هنوز هم استفاده بعمل می آید.این لوکوموتیف ها اما بمنظور مسافربری نیز مورد استعمال قرار می گیرند.

 دلیل دیگر ادامۀ استفادۀ  زیادِ لوکوموتیف های بخاری، گسترش امور بازرگانی می باشد.هرقدر که تجارتِ آزاد بیشتر توسعه یابد، به همان اندازه  رهبران ایالتی خطوط آهن  جدیدی را به مسئولیت  تامِ خویش احداث می نمایند. درین مسیر ها، ماشین های بخاری خیلی مناسب می باشند، زیرا این  لوکوموتیف ها ارزان قیمت اند و با مصرف مناسبی می توانند بعنوان لوکوموتیف های دیزلی یا برقی مورد استعمال قرار گیرند.

برای احداث خطوط آهن، تجهیزات عصری و ماشین های تعمیراتی به ندرت دیده می شوند. قطار های ساختمانی ریل که خطوط آهن و تخته های زیرِ آن را خود بخود تغییر مکان می دهند، وجود ندارند. این تجهیزات برای خطوط آهن دولتی و معماران خصوصی هردو، خیلی گرانقیمت می باشد.درچین بهای نیروی کار انسانی از ماشین ها کمتراست. ذریعۀ قوۀ کارانسانی می توان چنین پروژه های بزرگی را در چوکات اقتصادیِ تحت نظر به انجام رسانید.

مسیر حرکت یکی ازین قطار ها در جنوبی ترین منطقۀ چین واقع در سرحدِ ویتنام می باشد.

اینجا، گرمترین و پُرباران ترین منطقۀ سرزمین پهناوری است که چندین حوزۀ اقلیمی را در خویش احتوا می نماید. در هنوز زمستان و وسط ماه فبروری، میزان گرمای این ناحیه به بیست درجه سانتی گراد بالای صفر می رسد.

یکی از زیباترین مناظر طبیعیِ دنیا درین منطقه واقع شده است : طبیعتِ زیبای دریای لی Li وکوهستان های کج بیل مانندِ گیلین Guilin. این قطار از منطقۀ گرمِ مطبوع گیلین تا مقصد شمالغرب چین که حدود سه ونیم هزار کیلومترازینجا فاصله دارد، یعنی مانچورای حرکت می کند. هدف دقیق قطار حومۀ شهر میلیونی هاربین Harbin می باشد. میزان برودت درینجا، به ۳۸درجه زیر صفر می رسد. تفاوت درجۀ حرارت این منطقه با گیلین تقریباً ۶۰ درجه سانتی گراد می باشد.

این سرما برای کارمندان مقاومِ خط قطار درمانچورای دریک زمستان، کاملاً عادی و معمولی است . با وجود این سرمای شدید، رفت و آمد های خطوط آهن بدون اختلال جریان می یابد. برفباری های زیاد درین منطقۀ چین، به ندرت موجب مشکلات می گردد. سرمای سخت، از تولید ابر ها و بدین ترتیب از وقوع برفباری های زیاد جلوگیری می نماید.

در ارتفاعات شمالِ چین، به لوکوموتیف های بخاری پیش از همه بدلیل مقاومت فوق ا لعادۀ آنها مقابل سرما، نیاز می رود. بهمین دلیل، این ماشین ها نسبت به جنوب چین درینجا بیشتر دیده می شود. لوکوموتیف ها بطور مرسوم اغلب جهت حمل و نقل اموالِ سنگین مورد استفاده قرار می گیرند، زیرا محکم و بادوام هستند و می توانند دو تا سه هزارتُن مال  را از یک منطقه به جاهای دیگری انتقال  بدهند.

تا چند سال قبل در هریکی ازین کارخانه های بزرگ قطار آهن درشمال چین، بیشتر از یکصد لوکوموتیف بخاری مستقر بودند. اکنون جای آنها را درین منطقه نیز لوکوموتیف های دیزلی گرفته است. در نتیجۀ سرمای شدید، آب و بخارات آبی در مدت کوتاهی به یخ مبدل می گردند.

کارمندان قطار آهن،  ترمیم و کنترول ماشین های بخاری تحت چنین شرایط فوق العاده را همچون عادی ترین کار جهان  انجام می دهند.

کارها با دقت، مهارت و سرعت اعجاب انگیزی به پیش می روند. یک ماشین  فوراً بعد از اکمال ترمیم و کنترول بسوی مقصد بعدی اش دوباره بحرکت می افتد.

لوکوموتیف ها با نورافگن های بزرگ و خیلیِ قویِ هالوجنی Halogen یا گروپ های گازی مجهز می باشند.دیدِ خوب بدلیل معابر بدون کتاره و حصار های بیشمار و همچنان جهت جلوگیریِ از تصادم قطارها در تاریکی و میان راه باهم  سزاوار اهمیت زیادی است.

چین دارای بزرگترین منابع ذغال سنگ درجهان  می باشد. به همین دلیل، ادارۀ قطار آهنِ این کشور برای تهیۀ انرژیِ اژدها های بخاری اش مشکلی ندارد.

درین سرزمین بطور مثال مواد خام مثل کشور هند طی ساعات طولانیِ کارِ مشقت بار به سوختدان های قطار ها انتقال نمی یابند، بلکه در ظرف مدت کوتاهی در تجهیزات معروف به حمل ذغال،  تا پُر شدن کامل آنها ریخته می شوند .

 چنین صف بندی قطار ها جهت گرفتن ذغال سنگ در عصر کمپیوتری می تواند نقش تصویرِ روی یک مدال گردد.

یک موزیم، خرابه های قدیمی ترین فابریکۀ  لوکوموتیف سازیِ تأسیس شده  در سال ۱۸۸۰ میلادی درتانگشان Tangshan  را  به نمایش  گذاشته است . این شهرِ کشور چین  در سال ۱۹۷۶ میلادی بر اثر زمین لرزه یی ویران گردید.

بعد در اخیر دهۀ هفتاد، یک کارخانۀ جدید ایجاد شد. همه ساله حدود یکصد لوکوموتیفِ نو و  پُر زرق و برق، کارگاه های این  فابریکه را ترک می نمودند. بدینگونه انسان می تواند درچین هنوز ‌به تصوراتی  دست بیابد که در اروپا دست کم از پنج دهه بدینسو تاریخی قلمداد می گردند.

امروزه اکثریت غالب قطارهای خطوط آهنِ چین در خود این کشور تولید می شوند. انجام چنین کاری، یک توانمندی فوق العاده عالی را نشان می دهد، زیرا حتی پنجاه سال پیش، باید همۀ قطارها از خارج وارد می گردیدند. مهمترین صادرکنندۀ  قطار بدین کشور، اتحاد  جماهیر شوروی بود. کارگران بسیار زیادِ زن، نظر بیننده را در فابریکه هاای لوکوموتیف سازی بخود جلب می کند. درچین باید زن ها مثل مردان به انجام کارهای سنگین و دشوار  بپردازند؛ شانس ترفیع شغلی آنها در مقابل نیز با مردان یکسان  است.

در مسیرهای مهم خطوط آهنِ چین، قطار های باری و مسافربری شب و روز تقریباً بدون وقفه در حرکت اند.

طول جاده های مواصلاتیِ چین در حال حاضر به  بیش از ۱٫۱میلیون کیلومتر می رسد. با وجود آن تنها حدود  ۲۰ درصد سرک های عمدۀ ارتباطیِ این کشور اسفالت شده اند.هرچند که در سال های اخیر، ترافیک سرک ها بسیار افزایش یافته است.

پکینگ - هاربین یکی از با اهمیت ترین خطوط مواصلاتی قطار آهن درچین است. این مسیر مراکز مواد خام و صنعت ثقیلۀ کم نفوس شمال را با مناطق پُر جمعیتِ جنوبِ این کشور اتصال می دهد.

قطار های این مسیر در فاصلۀ  زمانیِ کمی از هم در هردو جهت حرکت می کنند.  بر اساس برنامۀ حرکت، یک قطار سریع السیر ۱۸ساعت درین مسیر در راه است. طولِ مسیرِ شمال ازپکینگ پایتخت کشور تاهاربین دقیقاً ۱۴۰۸ کیلومتر  می باشد. این رقم، منطبق است با سرعت زیادِ حدوداً ۸۰ کیلومتر درساعت. چنین سرعتی برای یک لوکوموتیف بخاری، توانمندیِ بدی نیست.

از عمر ماشین های زیادی که در کارگاه های خطوط آهن ترمیم و برای کار آماده می گردند، ده سال  بیشتر نمی گذرد.

جای خالی در قطارهای مسافربری به ندرت دیده می شود، اغلب آنها کاملاً پُر اند. قطارهای چین نسبتاً سرِ وقت به مقصد می رسند وسریع و بیش از همه مطمئن اند. قیمت  تکت قطار درین کشور خیلی کم است. این نکات مشترکاً پیش شرط های خوبی  برای تقاضای زیادِ مسافرت با قطار را مهیا می سازند.

درهاربین، پایتخت ایالت هایلُنگ جیانگ Heilongjiang که با شهر ولادی وُستُوکِ روسیه Wladiwostok ، هم ارتفاع است، مدت زیادی سرمای قطبی حکمفرمايی می کند.  با وجودیکه گرماسنج ، ۴۱ درجه سانتی گراد زیر صفر را نشان می دهد، جاده ها وسرک ها  پُراز جمعیت اند.

در مرکز این شهر، پیاده روهای زیادی در بین راه اند. در بازارهاربین، ماهی های  یخ زده با ساطور قسمت می شوند.در چین نیز مثل اکثر کشورهای آسیايی دیگر ماهی در کنار برنج یکی از موادغذايیِ مهم مردم  می باشد. درین شهر مواد غذايی یخ زده در زیر آسمان آزاد بفروش می رسد.

هاربین، حتی یکصد سال قبل هنوز شهر کوچکی  بود با کمتر از یکهزار جمعیت. درین میان، این شهر با بیشتر از چهار ونیم میلیون نفوسش، یک مرکز اقتصادیِ عمده و برجستۀ چین گشته است.  

عدۀ از مسافران بر بالای بام قطار می نشینند و آنهم در ۴۰ درجه سانتی گراد زیر صفر.  چوب یکی از مواد خام مهمی می باشد که در ایستگاه مال برداریِ خط آهن بار می گردد.در ایالت هایلُنگ جیانگ که هابرین مرکز آنست، وسیعترین جنگلات چین که در غیر آن کشور کم جنگلیست، موقعیت دارد.  سرمای سخت برای لوکوموتیف ها امکانات نمایش پُر سر و صدای بی همتای را با تشکیل کتله های ابرهای رؤیايیِ از بخار میسر می گرداند.

صعود سریع شهرک آرامِ هابرین به یک مرکز اقتصادی، یک صد سال پیش  با احداث خط آهن درین منطقه آغاز شد.

زمانی که در سال ۱۸۹۷ میلادی، روسیۀ تزاری به اعمار خط آهن از سایبریا بسوی ولادی وُستُوک شروع نمود، این منطقۀ کوچک و آرام یک مقر اداریِ خط آهن روسیه گردید.

فعالیت ماشین و مواد در سرمای منچورای که می تواند حتی به ۵۰درجه زیر صفر برسد، زیاد تحت خطر قرار دارد،

اما لوکوموتیف های بخاری در برابرشدیدترین سرمای سایبریا نیز مقاومت می نمایند. تنها بدین سبب هم که شده است، این ماشین ها خواهند توانست موقف خویش را درین ارتفاعات شمالِ چین برای مدت مدیدی باز هم نگاه بدارند.

هابرین همه ساله محل یک نمایشِ زمستانیِ  شگفت انگیز وبی همتا در جهان می باشد. محل این نمایش دیدنی پارک بزرگ زائولین Zhaolin در قلب این شهر میلیونی است.

درین پارک،صدها اثر هنریِ تشکیل شده از یخ  به تماشا گذاشته می شوند. هنرمندان بومی و پیشه وران هنر آفرین، آثار با شکوه خویش را که از یخ ساخته اند، تنها در فاصلۀ بین شش تا هشت هفته بوجود می آورند. با چکش، اسکنه، اره ، سوهان و ابزار دیگر.

مواد ساختمانی را دریای منجمدِ ضخیم سونگ هوا Songhua که از بین هاربین می گذرد، در دسترس می گذارد. کتله های یخِ آورده شده ازین دریا، توسط اره های برقی به اشکال اولیۀ مطلوب شان قطعه قطعه می گردند.

چنین یک نمایش شگفت انگیز می باشد : کاخ ها، معابد، برج ها، حیوانات افسانوی،غرفه ها و مجسمه های آفریده شده ، همه از یخ.  جهان نباتاتِ پارک نیز، شاملِ این جهان درخشان و جادويی گشته است.

اواخر ماه مارچ این شکوه وعظمت از بین می رود. بعد گرمای آغازین بهار به تدریج افزونی می گیرد و کتله های در حال ذوبِ یخ سراسر پارک را به یک لجنزار غیر قابل عبور مبدل می گرداند. اما تا فرارسیدنِ بهار، باشندگان بزرگ و کوچک این شهر شمالیِ چین هنوزبه اندازۀ کافی فرصت دارند تا این آثار متنوعِ هنرمندان بومی را از یخ تماشا نمایند.

تنها آنان نیستند که جهت تماشای این آثار ناپایدار بدین پارک روی می آورند. گردشگران از سراسرچین گروه گروه  بدین منظوردر فصل اوج گردشگری  هم به هابرین می آیند. از همین سبب بدلیل ورود زیاد جهانگردان جنوری، فبروری و مارچ پُر آمدترین ماه های سال برای هوتل داران و دست فروشان درین شهرمی باشند.

اژدرهای بخاری چین، مثل همیشه  باری دیگر ازینجا بحرکت درمی آیند. شکل های آفریده شدۀ آنها از بخارهای که با شدت زیاد در هوا  پراکنده می شوند، ناپایدارتر از آثاری می باشند  که در پارک زائولین بوجود آمده اند.

با وجود آن، صورت های رؤیایی تولید گردیدۀ اژدرهای بخاری در هیچ نقطۀ دیگری از دنیا، چنین مؤثر و گیرا به نمایش گذاشته نمی شوند؛ همچون درین سرمای شدید زمستان در شمال چین.

پایان

  

 

 

 

 
 

 

admin@vatandar.at
 
 
 
 مدیر مسوول : انجنیر هما یوسفی
صاحب امتیاز : انجنیرنجیب یوسفی
کليه ی حقوق بر اساس قوانين کپی رايت  محفوظ و متعلق به وطندار می باشد