2013/10/16

کمال الدین بهزاد بزرگ ترین و مشهورترین نقاش مینیاتوریست اين سرزمين است. وی در هرات زاده شد. در جوانی به دربار سلطان حسین میرزا بایقرا راه یافت و مورد توجه بسیار سلطان و وزیرش امیر علیشیر نوایی قرار گرفت. باکارهاي خارق العاده اش به اوج شکوفایی هنری رسید و شهرتش تا دوردست هاوتا درباربابر پادشاه مغولی هند رسید. سلطان حسین او را مانی ثانی می نامید و استادی بی چون وچرای او زبان زد همگان بود.  وي بزرگترین و مشهورترین نقاش مینیاتوريست در قرن دهم هجرى. تاریخ تولد ش بقولى در۹۴۲ ه . ق. و در سال ۹۴۲ه.ق -  وفات یافت. بعضي دفن وی را در تبریز و در باغ شیخ کمال خجندی گويند اما قاضی احمد وتعداد ديگري محل دفن او را هرات ذکر کرده است. کمال الدین بهزاد (١٤٦٠/٨٦٥ ق-١٥٣٥/٩٤٢- ق) هنرمندی نوآور و چیره دست که راهی درعرصه نگارگری خراسانی گشود و تاثیری وسیع بر کار نقاشان بعدی درافغانستان ، ایران، هند، ترکیه و آسیای میانه گذاشت.

نقاشی را می توان اولین هنر و اولین وسیله ارتباطی بین انسان ها دانست چراکه بشر آن زمان که هنوز خط اختراع نشده بود برای بیان منظور خود اقدام به ترسیم اشکال بر روی دیوار غارها و دیواره های سنگی می نمود. واژه نقاشی در واقع تداعی گر ترکیب خطوط، رنگ ها و تصاویری است که بر روی سطحی از کاغذ یا بوم نقاشی توسط نقاش کشیده می شود. البته متخصصان هنر نقاشی؛ نقاشی یا نگرگری را فرآیندی دانسته اند که طی آن نقاش با رنگ، نقش هایی را بر روی سطح کاغذ یا بوم ایجاد می کند.
براساس اعتقاد هنرمندان نقاشی، نقاشی هنری است که در اثر پیوند با اندیشه، جهان بینی و شرایط حاکم بر جامعه شکل می گیرد و معنا و مفهوم پیدا می کند و در نهایت در غالب تصویر بیان می گردد. در آثار هنری تنها خطوط، اشکال و رنگ ها مطرح نیست بلکه مهم خلاقیت ذهنی هنرمند است که بتواند با الهام گرفتن از جهان برون، برداشت ذهنی خود را در قالب تصاویر رنگی و یا رنگ هایی در قالب فرم هایی بدون شکل تجسم بخشد، به همین دلیل است که هنر نقاشی را یکی از هنرهای تجسمی نیز به شمار می آورند. در واقع در هنر نقاشی، دو نوع طرز بیان نقاشی تصویر و نقاشی انتزاعی وجود دارد.

کمال‌الدين بهزاد مينياتوريست بزرگ و متعلق به مکتب هرات در نگارگري، اهل هرات در قرن دهم هجري بود. تاريخ تولد ش به روايتي در۹۴۲ ه‍ . ق.. او طي دوره طلايي فعاليت هنري خود در دوره تيموري آثار شاخصي را پديد آورد. بهزاد يتيم بود و شخصيت هنري او تحت سرپرستي ميرک نقاش (کتابدار سلطان حسين بايقرا) و امير علي شير نوايي شکل گرفت. مهم ترين مشوق بهزاد سلطان حسين بايقراي تيموري بود. چيزي نگذشت که بهزاد در دربار سلطان حسين بايقرا در هرات تقرب يافت.  بعد از سقوط سلسله تيموريان، بهزاد به دربار شاه اسماعيل راه يافت و باعث رونق و توسعه نقاشي شد. او در ۹۲۸ ه‍ . ق. به رياست کتابخانهٔ سلطنتي منصوب گرديد. و سرانجام در تبريز درگذشت. و در همانجا در جوار کمال‌الدين خجندي شاعر مدفون شد.

يکي از شيوه هايي که بهزاد در آثارش به کار مي برد، استفاده از فضاهاي خالي در زمينه اشياء متحرک است. حالت اشياء و فيگورها در نقاشي هاي او نه تنها واقعي، بلکه بسيار زنده و گوياست. نقاشي هاي بهزاد چشم بيننده را ناخود آگاه در متن خود به حرکت در مي آورد تا زيبايي هاي پنهان اثر را بجويد.

يکي ديگر از ويژگي هاي آثار بهزاد، حالت روايتگرانه آنان است. اين روايت ها تجسمي متنوع و ظريف و حيرت انگيزي از خصلت هاي انساني مي باشند. برخي کارشناسان معتقدند که بهزاد ويژگي هاي ناتوراليستي(طبيعت گرايانه) را به نقاشي وارد کرد. بهزاد در آثارش بيشتر از کنتراست هاي تيره - روشن استفاده مي کرد و اين روش را به نحو موثرتر و قاعده مندتري از نقاشان عصر خود به کار مي بست.

بهزاد از قواعد هندسي در ساختار آثارش بهره مي برد. به کمک اين روش، او توانست رابطه اي منطقي و تاثير گذار ميان مردم، اشياء و فضاي نقاشي هايش به وجود آورد، که يک موفقيت جديد در نقاشي بود.

شيوهٔ بکار بردن رنگ هاي گوناگون و درخشان از حساسيت عميق بهزاد نسبت به رنگ ها حکايت مي‌کند. از اين تصويرها چنين برمي‌آيد که بهزاد بيشتر به رنگ هاي به اصطلاح سرد (مايه‌هاي گوناگون سبز و آبي) تمايل داشته، اما در همه جا با قرار دادن رنگ هاي گرم (به ويژه نارنجي تند) در کنار آنها، تعادل ايجاد کرده است. تناسب يک يک اجزاي هر تصوير با مجموعهٔ آن تصوير شگفت‌انگيز است. شاخه‌هاي پرشکوفه و نقش کاشي‌ها و فرشهاي پرزيور زمينهٔ تصويرها نشان دهنده خلاقيت و ظرافت فراوان آثار بهزاد است.

تفسير واقع گرايانه حوادث تاريخي و توجه به جنبه هاي واقعي زنده گي يکي ديگر از ويژگي هاي مهم آثار بهزاد است. او ظرافت فراواني در به تصوير کشيدن زندگي و حرفه مردم از خود نشان داد.

 به دليل همين سبک واقع گرايانه، در نقاشي هاي بهزاد صورت آدم ها به صورت عروسک‌وار و يکنواخت نقاشي هاي پيش از آثار او  نيست. بلکه هر صورتي نمودار شخصيتي است و حرکت و زنده گي در آن ديده مي‌شود.

در آثار بهزاد احساس و تفکر به گونه اي خلاقانه با هم ترکيب شده اند. نگرش خاص بهزاد به انسان به همراه شيوه استفاده از رنگ ها وخطوط و به طور کلي ساختار آثارش بي رقيب است. بهزاد با توانايي هاي فوق العاده اش در ترکيب بندي، هارموني رنگ ها و توازن تصاوير، تغييري اساسي در روش هاي سنتي نقاشي ايجاد کرد.

آثار زيادي به بهزاد نسبت داده شده، اما سي ودو اثر به طور قطعي از آثار او هستند. اين آثار، طي ده سال از بهترين سال هاي فعاليت هنري او خلق شده اند. انديشمندان شش اثر او در بوستان سعدي را مهم ترين آثار وي مي دانند. همچنين هجده اثر بهزاد در دو مجموعه خمسه نظامي که در کتابخانه بريتانيا وجود دارد، از آثار شاخص او هستند.

نظر به شهرت بهزاد، طي قرن ها افراد بسياري کارهاي او را تقليد کرده و نامش را بر تصويرهاي بيشماري گذاشته‌اند. از اينرو تميز دادن تصويرهاي اصلي او کار دشواري است.

اين تحقيقات مخصوصاً پس از برپا شدن نمايشگاه در لندن (۱۹۳۱ م.) تا حدي به نتيجه رسيد. اساس اطلاعاتي که از کار او در دست است، تصويرهايي است که با امضاي اصيل او در نسخه‌اي از بوستان سعدي وجود دارد، و در حال حاضر در کتابخانهٔ ملي قاهره نگهداري مي شود

بر کارهايي که به بهزاد منسوب است امضاي مطمئني ديگري هم ديده مي‌شود. آن هم سبک تصويرها است. (ترکيب بيمانند نقش هاي تزئيني با صحنه‌هاي واقعي) که مي‌تواند راهنمايي دقيق براي تميز دادن کارهاي اصيل او به شمار آيد.

در ميان تصاوير بيشماري که در کتاب ها يا جداگانه به نام بهزاد موجود است، اختلاف عقيده زيادي ميان کارشناسان وجود دارد. اما بهرحال بسياري از اين کارها، اگر هم از آن بهزاد نباشند، وابسته به مکتب او هستند. برخي از کتاب هايي که تصويرهاي منسوب به بهزاد در آنها به چشم مي خورند، ازين قرارند:

خمسهٔ امير عليشير نوائي (مورخ ۸۹۰ ه‍ . ق.، در کتابخانهٔ بودليان)، گلستان (مورخ ۸۹۱ ه‍ . ق. جزء مجموعهٔ روچيلد پاريس)، خمسهٔ نظامي (مورخ ۸۴۶ ه‍ . ق. موزيم بريتانيائي) و...

نفوذ بهزاد بيش از هر چيزي در کار شاگردان او ديده مي‌شود. برخي از شاگردانش، مانند قاسم‌علي و آقا ميرک، در کار خود بيش و کم به پاي استاد خود رسيدند. با آنکه در زمان صفويه مينياتور بار ديگر دچار تحول شد، نزديک نيم قرن پس از بهزاد نفوذ او در کار نقاشان به چشم مي‌خورد.

نقاشان هراتي سبک بهزاد را به بخارا بردند و آنرا در دربار خاندان شيباني پرورش دادند. کتابي بنام مهر و مشتري که در ۹۲۶ ه‍ . ق. در بخارا نگارش شده، نمودار آن است که سبک بهزاد در بخارا، بهتر از تبريز  به کار گرفته شده‌است. مهاجرت برخي از نقاشان سبب اشاعهٔ سبک بهزاد در هندوستان نيز گرديد.

پايه گذاري مکتب هرات به دوره تيموريان و دوره زمامداري شاهرخ بر مي‌گردد. اين سبک در دوره سلطان حسين بايقرا پيشرفت زيادي مي‌کند. اما در سال ۱۵۰۷ ميلادي با حمله ازبک‌ها رشدش متوقف مي‌شود. از مشهورترين نقاشان مکتب هرات مي‌توان به کمال الدين بهزاد اشاره کرد. مکتب هرات بعدها با کمک نقاشان بسياري چون رضا جهانگيري که به دربار جهانگير شاه در هند رفته بودند،  مکتب مينياتور هندي را تحت تاثير قرار داد. مکتب هرات را يکي از زمينه سازهاي مهم مکتب تبريز و مکتب اصفهان مي‌دانند.

شاهزاده بايسنقر ميرزا و پدرش شاهرخ از جمله مشوقان بزرگ سبک هنري يا مکتب هرات بود. بايسنقر گرايش شديدي به ماندن در هرات داشت و مورخان يکي از دلايل ماندگاري بايسنقر در هرات را، شکوفايي حيات فرهنگي در آن شهر مي‌دانند.  پس از آنکه بايسنقر از نبردِ پيروزمندانه با ترکمن ها در ۸۲۳ بازگشت و مولانا جعفر تبريزي، بعدها ملقّب به جعفر بايسنقري، استاد مسلّم خط نستعليق و ساير استادان فن را از تبريز به همراه آورد، هرات تبديل به مرکز هنر خوشنويسي شد.  با اينهمه مرکز نگارگري به حمايت ابراهيم، برادر بايسنقر، چندگاهي شيراز و مدّتي نيز اصفهان بود؛ امّا عاقبت توفيق شاهرخ در تسخير قدرت در هرات و توجّه وي و بايسنقر به هنر، بسياري از هنرمندان را از اقصي نقاط خراسان به هرات کشاند و سبب شد که مراکز مهم پيشين اهميت و اعتبار خود را از دست بدهد و در مرتبه‌اي نازلتر قرار گيرد.

تحت حمايت او چهل نفر کاتب و خطاط به راهنمائي مولانا جعفر تبريزي معروف به جعفر بايسنقري که خود او نيز شاگرد عبدالله بن مير علي است به استنساخ کتب مشغول بودند. وي بوسيله پرداخت دستمزدهاي گزاف و اعطاء انعام فراوان و شاهانه، هنرمندترين استادان خوشنويسي و تذهيب را نزد خود نگاه مي‌داشت و آنان براي وي ظريف‌ترين آثار هنري را درخط، تذهيب، جلدسازي و صحافي به وجود مي‌آوردند.

کانون هنري بايسنقر در هرات به‌نام دارالصنايع کتاب سازي معروف بود و کتاب‌هاي پديدآمده در دوره بايسنقري شامل نفيس‌ترين مينياتورها و استادانه‌ترين خوشنويسي‌ها هستند که به زيبايي تمام صحافي و جلدآرايي گشته‌اند.

هنرمندان نقاش و خوشنويس و خطاط که در کتابخانه بزرگ شاهي هرات به امر بايسنقر ميرزا مشغول به کار بودند، آثار زيادي همچون کتاب‌هاي شاهنامه، ليلي و مجنون، بوستان و گلستان سعدي را مصوّر ساختند. مجموع اين آثار سبک جديدي را پديد آورد که در تاريخ هنر به مکتب هرات معروف است. در مکتب هرات تصاوير انسان‌ها به صورت ريز وکوچک ترسيم گشته و مينياتورها با خطوط ساده و بي پيرايه اجرا شده‌اند.

مکتب هرات ويژگي خود را داشت. يکي از ويژگيهاي آن، وجود عناصر شرق دور بود که احتمالاً ازمبادلهٔ سفير ميان خراسان و چين ناشي مي‌شد. مشهور است که هنرمندان هرات همراه هيئتهاي سياسي به خانبالق (پکن) آمد و شد داشته‌اند؛ يکي از آنان، به نام غياث الدين نقاش، که بايسنقر او را برگزيده بود، بعدها شرح سفر خود را نوشت که اين شرح در تاريخ حافظ ابرو آمده‌است.

با آغاز پادشاهی حسین بایقرا و اقدامات امیر علیشیر نوایی و عبدالرحمان جامی، برجسته ترین هنرمندان از جمله کمال الدین بهزاد  نگارگر، محمد میر خواند مورخ، حسین واعظ کاشفی ادیب، سلطانعلی مشهدی خطاط و دیگران در فضای هنری مکتب هرات شروع به فعالیت هنری و ادبی کردند و روح الله میرک که تذهیب و مینیاتور را از مولانا ولی الله فراگرفته بود به ریاست کتابخانه سلطان حسین بایقرا منصوب شد که از آثار برجسته روح الله میرک مینیاتور می توان به خسرو و شیرین و جلوس تیمور اشاره کرد.

استاد کمال الدین بهزاد از شاگردان میرک نقاش بود و تذهیب را از او آموخت. بوستان سعدی که شامل چهار مینیاتور با امضای بهزاد است، بهترین نمونه برای بررسی منتقدانه کارهای این نابغه نگارگری ایرانی است. در این مینیاتورها، اجرا و ساخت و ساز، منطبق با رسوم مکتب هرات است و تصاویر با تزیینات مجلل و پر تفصیل است. در دو صحنه ،معماری نقشی مهم تر از چهره ها دارد و هماهنگی جالبی بین شخصیت ها و زمینه وجود دارد. ویژگی مهم این مینیاتورها، حالات و حرکاتی است که با استفاده مؤثر از رنگ به دست آمده است. از این جهت، بهزاد خودش را از قید قواعد قراردادی رها کرده است.

کمال الدین بهزاد، مصور و مینیاتور ساز بی نظیری بود که آثارش جنبه جهانی یافت. عصر بهزاد، عصر نگارگری و مینیاتورسازی بود و در این زمان، هنر نگارگری از اثرات غیر اصیل به مرور پاک می شد و این در نتیجه فرهنگ پروری و هنر دوستی سلطان حسین بایقرا، حاکم هرات بود که کانون و مرکز هنر نگارگری محسوب می شد و امیر علی شیر نوایی، وزیر هنر دوست و دانشمند سلطان که قریحه نویسنده گی و شاعری پارسی و در هنر نگارگری نیز دستی داشت. در موزيم بوستن امریکا، مینیاتوری وجود دارد که روی آن نوشته شده است : امیر علی شیر. جالب است که کارمزبور با نگاره های استاد بهزاد شباهت دارد و پیداست که وزیر دانشمند سلطان حسین بایقرا زیر نظر استاد بهزاد کار می کرده است.

سلطان حسین بایقرا، خود شاعری هنر دوست بود و با هنرمندانی مانند بهزاد و سلطان علی خطاط معاشرت داشت. تشویق و ترغیب نگارگران و ایجاد رفاه و آسایش برای آنها توسط میر علی شیر وزیرسلطان، باعث پیشرفت هنر مینیاتورسازی شده بود. سلطان علی و خطاطان نامی دیگر، دیوان های شعرا و آثار نویسندگان را می نوشتند و آن طور که از نسخ خطی مهم پیداست، هنر کمال الدین بهزاد با افزودن تصویر و مینیاتور، کتابهای ترکی چغتایی و پارسی را زیباتر و دلاویز تر ساخته است. زندگی کمال الدین بهزاد، فراز و نشیب زیادی داشته است اما این هنرمند چیره دست چه زمانی که در هرات در دربار سلطان حسین بایقرا بوده و چه هنگامی که در تبریز به عنوان کتابدار شاهی مشغول خدمت بوده و مکتب هنر نگارگری را رشد داده وهنر مصوری را به عده ای از شاگردان با ذوق و قریحه اش آموزش داده است.  از ویژگی های شیوه بهزاد میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

- درستی و دقت کامل در تصویر

- نشان دادن صورت اشخاص به نحوی شگرف با استفاده ازترکیب انواع رنگها

- ظرافت در ترسیم درختان گلها دورنماها نمایش پرتو خورشید و ابر

- تنوع رنگها با ایجاد سازگاری در آنها

- روحیه نهفته حب الهی و روحانیت خاص

- چهره گشایی و صورتگری خراسانی به جای مغولی که مکتب هرات را از تاثیر هنر چینی آزاد کرد

- ریزه کاری و دقت نگاری در ترسیم بناهاو دیواره ها و فرشها و گلها و تزئینات مجالس مصورو نگارش آرایش انواع لباسها یا ریزه کاری خاص رنگین.

وی از جمله معدود هنرمندانیست که در دوران حیاتش دارای شهرت گشته و همینطور آنکه از جمله معدود هنرمندانیست که آثارش را امضا کرده است کاری که تا قبل از وی به طور معدود صورت گرفته است هر چند که همه آثار بهزاد نیز دارای امضا نیست.

شاهنامه فردوسی در زمان سلطان بایسغر که یکی از شاهزادگان تیموری بود، به سبک مدرسه هراتی نقاشی شده است.
نقاشی های این کتاب از نگاه رنگ آمیزی و تناسب ترکیب دهنده تصاویر، در بالاترین حد زیبایی و استحکام قرار دارد.

متخصاص هنر نقاشی بر این باورند، که نقاشی  در دوران تیموری به اوج خود رسیده بود. در طول این دوره استادان برجسته ای، همچون کمال الدین بهزاد، یک متد جدید را به نقاشی عرضه کرد. در این دوره (تیموریان) به طول انجامید؛ هنر نقاشی و کوچک سازی به بالاترین درجه کمال رسیده و بسیاری از نقاشان مشهور عمرشان را بر سر اینکار گذاشته اند.  دو کتاب با ارزش از زمان بایسغر باقی مانده است؛ یکی کتاب کلیله و دمنه و دیگری کتاب شاهنامه. هنر کوچک در کتاب شاهنامه بخوبی مشخص است. كمال الدين بهزاد اواخر سده نهم و نيمه اول سده دهم هجري قمري مي‌زيسته است.
خانواده كمال الدين بهزاد ناشناخته مانده است اما مشخص است كه او داراي يك برادر و خواهر بوده و اگر چه از گذران آنان اطلاعي در دست نيست اما از جمله خواهر زادگان وي، حيدر علي نقاش پدر مظفر علي نقاش است و رستم علي خطاط خراساني مي باشد. كمال الدين بهزاد مكتب مينياتور بي روح تيموري را غنا بخشيد و مضاميني نو در هنر مينياتور بخشيد، چنانكه تكميل و ترويج سبك و شيوه‌اي رئاليستي در نگار گري را بوجود آورد. خلاقيت هنري در نقاشي هاي او چنان به عمق و عظمت رسيد كه انسان واقعي در نگاره هايش خود به حركت درآمد.

آثاري که ازبهزاد بجامانده است: 
 تصاوير خمسه نظامي
ويژگي اثر : اين اثر در بريتيش موزيم است.
 تصاوير خمسه نظامي - نسخه اي است كه به تاريخ نوصدوسي ودو هجري قمري در تبريز نقاشي شده و متعلق به موزيم مترو پوليتن نيويارك است.

تصاوير كتاب بوستان سعدي-  ئتصاوير اين كتاب از بهترين و اصيل ترين آثار استاد خوانده شده است . اين اثر متعلق به كتابخانه قاهره مصر است و بين سالهاي هشتصدونودوسه تا هشتصدونودوچهارهجري قمري در هرات به تصوير كشيده شد. اين تصاوير در كتابي به نام نقاشي هاي بهزاد در قاهره توسط دكتر محمد مصطفي با عكس رنگي و به زبان عربي چاپ شده است كه شامل دوازده نقاشي است كه شش اثر كار استاد بهزاد و شش اثر ديگر مربوط به شاگردان و پيروان مكتب وي مي‌باشد.

 تصاوير كتاب ظفرنامه تيموري - نقاشي هاي اين كتاب در سال نوزده بيست ودوميلادي توسط سر توماس آرنولد چاپ و منتشر شده است. تاريخ ترسيم اين تصاوير هشتصدوهفتادودو هجري قمري است.
 تصاوير ليلي و مجنون - از آخرين آثار بهزاد به شمار مي‌رود و متعلق به موزيم لنين گراد است.
 تصاوير يك نسخه ظفرنامه تيموري به خط سلطان محمدنور - ااين تصاوير به رقم كتبه سلطان محمدنور و ذهبه مير عضد و صوره بهزاد نوصدوسي وپنج است.
 تصوير اميري با خدمتگزاران در مرقع گلشن
 تصوير پير و جواني در صحرا-  اين اثر متعلق به فرير گالري واشنگتن است.
 تصوير جواني شاه تهماسب
 تصوير چهره مولانا عبدالله هاتفي- اين چهره با رقم استاد بهزاد در كتاب گلستان هنر به تصحيح احمد سهيلي خوانساري آمده است.
 تصوير درويشي با عبا و عمامه مخصوص
تصوير دو غزال با شاخ هاي بلند در يك منظره - رقم اين اثر به خط نستعليق تحريري چنين است: نقل از كار مولانا ولي صوره العبد بهزاد
 تصوير سلطان محمد خوارزمشاه در مرقع گلستان - اين تصوير با رقم صوره بهزاد است.
 تصوير سياه قلم حسين ميرزا بر روي اسب - رقم اين اثر الفقير بهزاد است.
 تصوير شاهزاده جواني سوار بر اسب- اين اثر در كاتالوگ موزيم اسرائيل در سال نوزده هشتادوچهار ميلادي به چاپ رسيده است. تذهيب اطراف اين اثر كار ميرزا محمد تبريزي است.
 تصوير شكار گاو توسط شير- اين تصوير يك گاو را كه در چنگال شيري اسير شده و روباه و گرگ در انتظار پايان كار گاو هستند، امضاي بهزاد سلطاني دارد.
 تصوير شيبك خان - رقم اين تصوير صورت شيبك خان، العبد بهزاد است.
 تصوير مردي كه طناب به گردن شير انداخته - اين اثر در مجموعه شاه جهان است.
 تصوير مينياتور - اين مينياتور با رقم بهزاد در صفحه هشتادويک كتاب
Persian Painting توسط روبرت هيلن براند در سال نوزده هفتادوهفت به چاپ رسيده است.
 تصويري از خليفه هارون الرشيد - اين تصوير با رقم عمل بهزاد در سال نوزده هشتادوچهار در كتابي به چاپ رسيده است.
 دو نگاره در كتاب امير خسرو دهلوي متعلق به كتابخانه مدرسه سپهسالار
صفحه‌اي مرقع از گلشن - اين اثر در موزه هنرهاي تزئيني تهران بوده است.
 كاپي كار جنتيل بليني - اين اثر در سال چهارده چهل ميلادي در استانبول كشيده شده و بهزاد از روي آن كاپي برداشته است.  منظره يك قصر در زمستان در مرقع گلشن - اين تصوير با رقم مصوره بهزاد است.
 نگاره مجلس سلطان حسين بايقرا (بزم) در مرقع گلشن
 هشت اثر در كتاب ظفر نامه تيموري - اين آثار متعلق به جهانگير بوده و شاه جهان به خط خود يادداشتي بر آن به تاريخ يکهزاروسي ودوهجري قمري كه روز جلوس اوست نگاشته است. اين كتاب به خط شيرعلي كاتب به سال هشتصدوهفتادودوهجري قمري پايان يافته است.
 هشت تصوير در كتاب گل و نوروز خواجو- اين تصاوير تاريخ ربيع الاول هشتصدوهشتادوهفت دارد.

کمال الدين بهزاد بزرگ ترين و مشهور ترين نقاش مينياتوريست افغانستان است. بهزاد در تاريخ هنر افغانستان نخستين نقاشی است که آثارش را امضا کرده است. نقاشی های وی تصوير صحنه هايی از کتاب های برجسته ادب پارسی است که در آغاز خوش نويسان برجسته آن را می نوشتند، تذهيب کاران فاصله خط ها را با طرح های گوناگون پر می کردند و آن گاه نقاش در بخش هايی که با اين منظور خالی گذاشته بود تصاويری مناسب نقش می کرد.

شاهکار کمال الدين بهزاد مجموعه شش صحنه نقاشی بر بوستان سعدی است. در نخستين تصوير کتاب سلطان حسين بايقرا در مجلس جشن و مهمانی ديده می شود. در اين نقاشی ها، بناها، مناظر طبيعی و صحنه هايی از زندگی روستايی با واقع بينی کم نظيری به نمايش درآمده است. هنر ويژه بهزاد را در شيوه به کار گرفتن رنگ های درخشان می دانند. وی بيشتر به رنگ های سرد در مايه های سبز و آبی تمايل داشته، اما با به کار بردن رنگ های گرم، چون نارنجی تند، در آثار خود تعادلی مطبوع ايجاد کرده است. تناسب يک يک اجزا، صحنه يا مجموعه تصوير نيز در آثار بهزاد شگفت انگيز است. شاخه های پرشکوفه، نقش های کاشی ها و فرش های زيربافت پرزيور، همه نمودار کمال هنرمندی و ذوق و ظرافت بی مانند کار اوست. 

 

 

بقیه گزیده های مقالات (صباح) اینجا کلیک نماید

 

 
 

 

 
admin@vatandar.at
 
 
 
 مدیر مسوول : انجنیر هما یوسفی
صاحب امتیاز : انجنیرنجیب یوسفی
کليه ی حقوق بر اساس قوانين کپی رايت  محفوظ و متعلق به وطندار می باشد