WELCOME

To Our Website

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Sed non metus

 گزیده های مقالات فرهنگی فلسفی وسیاسی

   دو پانزده یک سی!                                           سید مبین "هاشمی"  

 

دو پانزده یک سی!

از همان روزی که موجودی بنام انسان به این دنیا پا گذاشت، جهت برقرار نمودن روابط با یکدیگر به وسیله ای کمکی یی نیاز پیدا کرد که نام این وسیله همانا زبان میباشد. بنا بر همچو یک سبب مؤدبین و زبان شناسان گفته اند که زبان، عبارت از وسیله ای افهام و تفهیم است. دقیقن اگر نگاه درستی به وظیفه ای زبان انداخته شود، دیده خواهد شد که واقعن زبان در قسمت برقرار نمودن روابط بین انسانها نقش مهمی را بازی کرده و میکند. از اینکه نژاد و اقوام مختلفی در روی زمین وجود دارد، نوع زبانهای گفتاری بی شماری موجود بوده و افراد هر قوم با زبان خاص و مشخص خویش سخن میزنند، که این یک امر طبیعی است. اما اصل مشکل، در قسمت داد و ستود و پاکسازی  زبانها از واژه های بیگانه می باشد. مسئله ای داد و ستود واژه در بین زبانها هر چند که در هر نقطه ای جهان موجود بوده؛ اما این مسئله در افغانستان معمولتر و بیشتر می باشد. زیرا در این کشور از یکسو انسانها با زبانهای مختلفی حرف میزنند- این مسئله سبب میشود تا اینکه  زبانها بعضی واژه های یکدیگر را خواسته و نا خواسته استفاده نمایند- در این مورد زیادی نفوس نقش مهمی را بازی میکند. بطور مثال: هرگاه چند خانواده ای محدود یک ملیت در بین گروه مزدحم و زیاد ملیت دیگر زندگی میکند، بدون شک که به مرور زمان بعضی واژه های قوم دارای نفوس بیشتر از سوی افراد وابسته به قوم دارای نفوس کم مورد استفاده قرار گیرد و حتا سالها بعد واژه ای نامبرده حالت یکی از جمله واژه ای اصیل آن زبان را به خود میگیرد. بطور مثال: فارسی زبانان مسکون در شهر های ازبک نشین به عوض واژه ای "خانم برادر" اکثر اوقات واژِه  "ینگه" را استفاده میکنند و یا بر عکس آن. از سوی دیگر داد و ستود در بین زبانهای انسانهای مسکون در کشورهای بیگانه موجود است. مثلن داد و ستود در بین زبانهای فارسی- عربی؛ فارسی – انگلیسی؛ ازبکی – عربی؛ ازبکی- روسی وغیره.

اما در این اواخر مسئله ای داد و ستود در بین زبانها از سوی عده ای از جوانان به چشم خوب دیده نشده و آنها در صدد پاکسازی زبان خویش از واژه های بیگانه و جاسازی واژه ای تازه هستند، که همچو یک کار قابل تقدیر و تمجید بوده و باید که چنین شود. فقط مشکل اینجاست که اکثر جوانان در قسمت داد و ستود زبانهای فارسی، پشتو، ازبکی و ترکمنی با زبانهای بیگانه اکثر اوقات تنها واژه های زبان عربی را هدف قرار داده و در صدد پاکسازی زبانهای نامبرده از واژه ای عربی و جاگزینی واژه های انگلیسی و فرانسوی میباشند، که همچو یک کار به جز از ضایع وقت و ضرر چیز دیگری نبوده است. شاید که شما نیز مثالهای زیاد این نوع کار را در زندگی روز مره ای خویش دیده و مشاهده کرده باشید. مثلن عده ای از جوانان طرفدار زبان فارسی حین حرف زدن و نوشتن، به عوض  واژه ای "مشکل"  واژه ای "پرابلم"، بجای واژِه "شریک ساختن" واژِه "شِیر"،  به عوض واژِه "تشکر" واژِه "مرسی"، بجای واژِه "رسانه" واژِه "میدیا" به عوض واژِه "اداده و مدیریت"  واژِه "منجمنت" را استفاده میکنند و ده ها مثال دیگر.

اینجاست که من از همچو جوانان و قلم بدستان پرسشی دارم: اگر هدف شما پاکسازی زبان پشتو، فارسی، ازبکی... از واژه های بیگانه است، آیا واژه های "پرابلم، مرسی، میدیا، منجمنت..." واژه های انگلیسی و فرانسوی نیستند؟! پس اگر چنین اند کار شما به جز از بیرون ساختن واژه های عربی و جاگزینی واژه های انگلسیی و فرانسوی چیز دیگری نبوده و این کار شما علر رغم آنکه خدمتی به زبان تان نبوده ؛ برعکس مشکل و مسخره سازی زبان می باشد و بس. حتا به نظر بنده اگر بدیل یک واژه در زبان خود را نداریم بهتر همان است که از زبانهای نزدیک به ما باید بگیریم. مثلن از اینکه زبان عربی نسبت به زبانهای انگلیسی و فرانوسی به فرهنگ و باورهای دینی ما نزدیکتر است؛ معقول همان است که حین داد و ستود واژه های زبان عربی باید ترجیح داده شود. در عین زمان این نکته را باید در نظر داشته باشیم که داد و ستود در بین زبانها یک کار معمول بوده و در جهان هیچ زبانی وجود ندارد که از زبانهای دیگر واژه نگرفته باشد و یا به دیگر زبانها واژه نداده باشد. در قسمت داد و ستود واژه ها در بین زبانها مسئله ای فرا گرفتن دانش و هنز نیز نقش بسزایی دارد. قومی که از قوم دیگری دانش و هنری را می آموزد، خواسته و ناخواسته بعضی واژه های آن قوم و ملیت را نیز فرا گرفته و زندگی روز مره ای خویش استفاده میکنند. بطور مثال: اکثر زبانهای مسلمانان جهان از نگاه واژه و اصطلاحات دینی زیر فشار زبانهای عربی و فارسی قرار گرفته؛ درحالیکه از نگاه واژه و اصطلاحات علمی و تخنیکی زیر فشار زبانهای انگلیسی و فرانسوی قرار گرفته است. زیرا مسلمانان دین اسلام را یا از عربها فرا گرفته اند ویا از فارسی زبانها؛  از سوی دیگر دانش امروزی و سامان آلات تخنیکی را از انگلیس، جرمنی و فرانسوی ها فرا گرفته اند.

بناءً یگانه کاری را که  زبانشناسان، جوانان  و  قلم بدستان باید انجام دهند همانا پیدا کردن و به میان آوردن واژه های ناب زبان خویش می باشد. فقط حین انجام چنین کار در این فکر نباشند که زبان مادری خویش را بطور عموم از واژه های بیگانه پاک میسازیم! چون خواسته و نا خواسته مجبور به استفاده نمودن واژه های بیگانه هستیم.

ناگفته نباید گذاشت که این موضوع با مسئله ای قوم و زبان پرستی کدام ربطی نداشته همه و همه ناب سازی هر زبان نظر به ویژگی های خودش میباشد. زیرا این حق مسلم هر شهروند است که در قسمت توسعه و پیشرفت زبان خود از خود فداکاری نشان دهد. وگرنه کار همانا حساب "دو پانزدی یک سی" میشود و بس.

خلاصه اینکه یا در زبان خود بدیل واژه های بیگانه را بیافریم و یا با واژه های موجود اکتفا کنیم!

سید مبین هاشمی

  

رفقا، دوستان عزیزتارنمای وطندار !  لطفاً نظرات، پیشنهادات، انتقادات، مقاله ها، نوشته ها، مضامین و مطالب علمی و تحلیلی خود را جهتِ نشر به ادرس پوست الکترونیکی سایت بفرستید